Op een plattegrond verschuift een badkamer met een paar muisklikken naar de andere kant van het appartement. In een bestaand gebouw ligt dat anders. De plek van badkamer en keuken is in de meeste appartementen bepaald door de standleiding, en die loopt door alle verdiepingen heen.
Bij een verbouwing in een oud Amsterdams pand komt daar nog iets bij. Achter het stucwerk en onder de vloer liggen vaak leidingen uit verschillende periodes, aangelegd en aangepast door opeenvolgende bewoners. Wie pas na het slopen gaat kijken, stuit soms op verrassingen die het plan en de begroting overhoop gooien.
Waarom een badkamer niet zomaar verhuist
Een wc heeft een brede afvoer nodig die met voldoende afschot naar de standleiding loopt. Hoe verder de nieuwe plek van die leiding af ligt, hoe meer hoogte de afvoer onderweg nodig heeft. In een appartement betekent dat een verhoogde vloer of een leiding die door het plafond van de onderburen moet. Voor ingrepen aan een gedeelde standleiding is bij een VvE meestal toestemming nodig. Een douche of wastafel laat zich makkelijker verplaatsen dan een toilet.
Wat er in oude panden achter de muur zit
In vooroorlogse woningen kunnen nog loden waterleidingen aanwezig zijn, al zijn die in veel panden in de loop der jaren vervangen. Afvoeren zijn soms van gietijzer, soms een lappendeken van oude en nieuwe kunststof stukken. Verzakkingen, scheuren en ingegroeide wortels in de leiding naar het riool zijn van buitenaf niet te zien, terwijl ze in straten met oude bomen geen uitzondering zijn. Juist bij een verbouwing, wanneer de vloer toch openligt, kunnen zulke gebreken in één keer worden verholpen.
Een camera in de leiding voordat er gesloopt wordt
Met een camera-inspectie wordt de binnenkant van afvoeren, riool en waterleidingen zichtbaar zonder dat er hak- en breekwerk aan te pas komt. Het Amsterdamse SOS Loodgieter voert zulke inspecties uit, ook in nieuwbouw, waar bouwafval of een slecht aangesloten leiding anders pas na maanden aan het licht komt. Een losse camera-inspectie heeft een starttarief van 100 euro voor het eerste halfuur, exclusief btw en voorrijkosten, met daarna 25 euro per kwartier. De beelden geven aannemer en ontwerper een feitelijk beeld van wat er ligt.
Leidingwerk en sanitair in de nieuwe indeling
Na de inspectie volgt het eigenlijke leidingwerk: waterleidingen omleggen, afvoeren aanpassen en sanitair aansluiten. Daarvoor rekent de loodgieter 75 euro per uur, exclusief btw en voorrijkosten, waarbij het eerste uur altijd volledig in rekening wordt gebracht. Bij bepaalde klussen is een vaste prijs vooraf mogelijk, wat goed past bij een verbouwing met een strakke begroting. Ook een gasleiding naar een fornuis op een nieuwe plek is werk voor een vakman en niet voor de klusser zelf. Welke werkzaamheden het bedrijf verder uitvoert, staat op sosloodgieter.nl.
De volgorde die tijd bespaart
In de praktijk werkt een vaste volgorde het best: eerst de leidingen inspecteren, dan de indeling definitief maken, daarna slopen en pas als laatste de afwerking kiezen. Een tegel of een kraan is zo uitgezocht, een afvoer die verkeerd ligt, is achteraf alleen met breekwerk te verhelpen. Wie de inspectiebeelden bewaart, heeft er bij een volgende verbouwing of bij de verkoop van het appartement ook nog iets aan.
Foto: Wonderlane, CC BY 2.0